Het halfverminderde septiemakkoord
Een halfverminderd septiemakkoord is een verminderde drieklank met een kleine septiem. Cm7♭5 bestaat uit C-Es-Ges-Bes. Je vindt dit akkoord op de zevende trap van majeur en op de tweede trap van natuurlijk mineur, waar het vaak naar V en daarna i leidt.
- 1-♭3-♭5-♭7
- verminderde drieklank
- kleine septiem
Gerelateerde pagina’s
Welke noten zitten in Cm7♭5?
Gebruik de formule 1-♭3-♭5-♭7:
- C: grondtoon
- Es: kleine terts
- Ges: verminderde kwint
- Bes: kleine septiem
Je ziet Cm7♭5 of een doorgestreept rondje met een 7. Beide bedoelen hetzelfde halfverminderde akkoord.
Waarom heet het halfverminderd?
De onderste drieklank C-Es-Ges is verminderd.
De septiem C-Bes is klein, niet verminderd. Bij een volledig verminderd septiemakkoord daalt Bes nog een halve toon naar Beses.
‘Half’ beschrijft dus de combinatie van een verminderde drieklank met een kleine septiem. Het zegt niet dat maar de helft van de noten is veranderd.
Hoe bouw je het vanuit Cm7?
Cm7 is C-Es-G-Bes.
Verlaag G naar Ges. C, Es en Bes blijven liggen.
Die ene halve toon voegt de tritonus C-Ges toe.
Waar komt het voor in majeur?
In een majeurtoonladder staat het halfverminderde septiemakkoord op de zevende trap.
In Des majeur is die trap C. Stapel C-Es-Ges-Bes en je krijgt Cm7♭5.
Als vii-akkoord leidt het vaak naar Des: C stijgt naar Des en Ges daalt naar F.
Waar komt het voor in mineur?
Natuurlijk mineur levert een halfverminderd akkoord op de tweede trap.
In C mineur is dat D-F-As-C, oftewel Dm7♭5.
Daarna hoor je in tonale mineur vaak G7 en Cm: iiø7-V7-i.
Hoe bewegen de stemmen in een mineur ii-V-i?
Speel Dm7♭5-G7-Cm en volg elke noot afzonderlijk:
- D kan de kwint van G7 blijven en daarna naar Es of C gaan.
- F blijft als septiem van G7 liggen en daalt vervolgens naar Es.
- As kan dalen naar G.
- C kan eerst dalen naar B, de leidtoon in G7, en daarna terug stijgen naar C.
Welke lijnen je werkelijk hoort, hangt af van de gekozen ligging. Oefen ze één voor één.
Wat is het verschil met Cdim7?
Cm7♭5 is C-Es-Ges-Bes.
Cdim7 verlaagt Bes naar Beses. Op een gelijkzwevende piano klinkt Beses als A.
Cdim7 heeft overal kleine tertsen en is symmetrisch. Cm7♭5 heeft tussen Ges en Bes een grote terts, waardoor C duidelijker als grondtoon blijft.
Wat is het verschil met Cm7?
Cm7 gebruikt G; Cm7♭5 gebruikt Ges.
Cm7 heeft een reine kwint. Verlaag je die naar Ges, dan verandert het symbool én vaak de functie van het akkoord.
Speel beide boven dezelfde C in de bas, zodat je alleen het verschil in de kwint hoort.
Welke toonladders passen erbij?
C locrisch bevat C-Es-Ges-Bes, aangevuld met Des, F en As.
C locrisch met natuurlijke 2 gebruikt D in plaats van Des en komt uit melodisch mineur. Jazzmusici kiezen die kleur wanneer de natuurlijke none bij melodie en akkoordreeks past.
Het akkoordsymbool beslist niet welke tweede trap je moet nemen. Kijk naar de toonsoort en de andere stemmen.
Hoe werken de omkeringen?
C, Es, Ges en Bes kunnen elk in de bas liggen: vier basliggingen van hetzelfde akkoord.
De akkoordtonen veranderen niet, maar de baslijn en afstand tussen stemmen wel.
Laat in een ensemble de tritonus en septiem duidelijk horen. De bassist kan de grondtoon spelen.
Hoe oefen je dit akkoord?
Bouw Cm7 en verlaag G naar Ges. Verlaag daarna Bes naar Beses en vergelijk met Cdim7.
Speel Dm7♭5-G7-Cm in meerdere liggingen. Zing F-F-Es en As-G-G mee.
Transponeer de mineurcadens naar F mineur: Gm7♭5-C7-Fm.
Verder ontdekken
Alles over akkoorden
- Het majeurseptiemakkoord
- Het dominantseptiemakkoord
- Het mineurseptiemakkoord
- Het halfverminderde septiemakkoord
- Het verminderd septiemakkoord
- Het mineur-majeurseptiemakkoord