Het verminderde akkoord
Een verminderde drieklank heeft een grondtoon, kleine terts en verminderde kwint. Cdim is C-Es-Ges. Tussen C en Ges zit een tritonus. Vaak leidt zo’n akkoord naar een ander akkoord of verbindt het twee harmonieën. Waar het naartoe gaat, bepaalt de functie.
- 1-♭3-♭5
- twee kleine tertsen
- tritonus tussen grondtoon en kwint
Gerelateerde pagina’s
Welke noten zitten in Cdim?
Gebruik de formule 1-♭3-♭5:
- C: grondtoon
- Es: kleine terts
- Ges: verminderde kwint
Je ziet ook Cdim of C met een klein rondje. Cdim heeft drie verschillende noten; Cdim7 voegt er een verminderde septiem aan toe.
Hoe bouw je Cdim?
Begin met C mineur, C-Es-G. Verlaag G naar Ges.
C-Es en Es-Ges zijn allebei kleine tertsen.
Van C tot Ges liggen zes halve tonen: een verminderde kwint, oftewel een tritonus.
Waar komt het voor in majeur?
Op de zevende trap van een majeurtoonladder ontstaat vanzelf een verminderde drieklank.
In C majeur geven B-D-F samen Bdim.
Als leidtoon stijgt B vaak naar C, terwijl F naar E daalt. D kan naar C of E bewegen, afhankelijk van de ligging.
Lost elke verminderde drieklank een halve toon omhoog op?
Nee. Bdim leidt vaak naar C omdat B in die toonsoort de leidtoon is.
Cdim kan naar Des majeur gaan als C daar de leidtoon is. Het kan ook onderdeel zijn van een andere tussenbeweging.
Kijk daarom naar toonsoort, schrijfwijze en het volgende akkoord. Alleen het woord ‘verminderd’ vertelt nog niet waar het akkoord naartoe gaat.
Wat heeft dit akkoord met G7 te maken?
G7 bestaat uit G-B-D-F. Bdim bevat B-D-F.
De verminderde drieklank levert dus de terts, kwint en septiem van G7, maar zonder de grondtoon G.
Die gedeelde tonen verklaren waarom zowel Bdim als G7 naar C kan leiden.
Wat verandert er ten opzichte van C mineur?
C mineur is C-Es-G. In Cdim wordt alleen G verlaagd naar Ges.
Met die halve toon verandert de reine kwint in een verminderde kwint en ontstaat de tritonus C-Ges.
Houd C en Es vast terwijl je de twee akkoorden vergelijkt.
En wat is het verschil met Cm7♭5 en Cdim7?
Cdim bevat C-Es-Ges.
Cm7♭5 voegt Bes toe, een kleine septiem. Cdim7 voegt Beses toe, een verminderde septiem.
Die vierde noot bepaalt of je een halfverminderd of volledig verminderd septiemakkoord hoort. Schrijf hem vanuit C, niet alleen naar de pianotoets die je indrukt.
Welke toonladders bevatten deze drieklank?
Cdim staat op de zevende trap van Des majeur.
Je komt dezelfde drieklank ook tegen op de tweede trap van Bes natuurlijk mineur en in harmonie die bij harmonisch mineur hoort.
De hele-halfverminderde toonladder bevat C-Es-Ges plus andere tonen. Toch wijst een akkoord met drie noten nooit vanzelf naar precies één toonladder.
Hoe werken de omkeringen?
De grondligging is C-Es-Ges. In de eerste omkering ligt Es onderaan, in de tweede Ges.
Het kan nog steeds Cdim zijn als de muzikale context C als grondtoon duidelijk maakt.
Een omkering kan op een akkoord met een andere grondtoon lijken. Gebruik dan de notatie en de oplossing om te bepalen welke naam past.
Hoe verdeel je de noten?
Laat de tritonus duidelijk horen en voorkom dat lage noten te dicht op elkaar zitten.
Verdubbel een toon alleen als de stemvoering naar het volgende akkoord logisch blijft. In strikte tonale muziek kan twee keer dezelfde leidtoon lastig worden: beide stemmen willen dan op dezelfde manier oplossen.
Kies op piano of gitaar een ligging waarbij elke noot soepel naar het volgende akkoord kan bewegen.
Hoe oefen je het?
Bouw C mineur en verlaag G naar Ges.
Speel B-D-F en laat B naar C en F naar E bewegen. Kies zelf of D naar C of E gaat.
Voeg daarna Bes toe voor Cm7♭5 en Beses voor Cdim7. Noem telkens welke septiem je toevoegt.