Het add9-akkoord
Neem een gewoon majeurakkoord en voeg de none toe: de toon een octaaf en een stap boven de grondtoon. Bij Cadd9 speel je C-E-G-D. De grote terts E blijft staan. Vergelijk het akkoord met C majeur en luister vooral naar wat de toegevoegde D doet.
- C-E-G-D
- de grote terts blijft
- geen septiem
Blijf oefenen
Bouw Fadd9 vanaf F-A-C zonder de extra noot op te zoeken. Speel het daarna en controleer jezelf.
Hoe bouw je Cadd9?
Begin met C majeur: C-E-G. Tel de letternamen verder vanaf C: C-D-E-F-G-A-B-C-D. De laatste D is de none, een octaaf boven de tweede trap. Zet die D bij C-E-G en je speelt Cadd9.
Het cijfer 9 zegt welke toon je toevoegt, niet op welke exacte hoogte je hem moet spelen. Je kunt D vlak bij C leggen of juist hoog boven het akkoord. De noten blijven dezelfde en het symbool blijft Cadd9.
Add9, sus2 of C9: wat verandert er?
| Symbool | Noten vanaf C | Wat gebeurt er met terts en septiem? |
|---|---|---|
| C | C-E-G | E is de grote terts; geen septiem |
| Csus2 | C-D-G | D vervangt de terts E |
| Cadd9 | C-E-G-D | D komt erbij; E blijft; geen septiem |
| C9 | C-E-G-Bes-D | D komt bij C7, dus ook de kleine septiem Bes is aanwezig |
Dat verschil is belangrijk als je een akkoordschema leest. Bij Cadd9 horen zowel E als D. Bij Csus2 ontbreekt de E. C9 bevat in principe ook Bes, zelfs als een speler in een bepaalde voicing een andere noot weglaat.
Wat hoor je als D erbij komt?
Speel C-E-G en daarna C-E-G-D op ongeveer hetzelfde volume. De D kan het akkoord opener of beweeglijker laten klinken. Zet D vlak boven C en die twee noten schuren duidelijker tegen elkaar. Speel D hoger en je hoort de afzonderlijke noten makkelijker. De afstand tussen de noten verandert de klank, niet de akkoordnaam.
Een add9 heeft niet één vaste emotie. Lang aangehouden kan Cadd9 rustig klinken; korte, herhaalde slagen kunnen juist energie geven. De melodie en de groove bepalen mee wat je ervaart.
Hoe bouw je add9 vanaf een andere grondtoon?
Kies een grondtoon en bouw daarop eerst een majeurdrieklank. Zoek dan de none: één stap voorbij het octaaf. Bij Fadd9 speel je F-A-C-G; bij Gadd9 is het G-B-D-A.
Voor een mineur-add9 houd je de mineurdrieklank. Cm(add9) bevat C-Es-G-D. De D blijft staan, terwijl de terts van E naar Es gaat.
Verander hierboven de grondtoon naar F of G en speel het akkoord af. Vergelijk iedere add9 met het gewone majeurakkoord vanaf dezelfde grondtoon. De toegevoegde noot moet met de grondtoon mee verschuiven; alleen de bas van Cadd9 veranderen maakt nog geen Fadd9.
Wanneer gebruik je een add9?
Cadd9 vertelt je welke noten je kunt gebruiken, maar niet hoe je ze moet spelen. Je kunt het akkoord aanhouden onder een melodie, de noten na elkaar spelen als arpeggio of het telkens op de tel aanslaan. De none valt vaak goed op als hij bovenaan ligt.
Speelt de melodie al een D boven C majeur? Dan kun je die D ook in de begeleiding spelen, of hem juist aan de melodie overlaten. Probeer beide: wordt de melodie duidelijker of klinkt het geheel te vol?
Vergelijk één noot tegelijk
- Hoor de drieklankSpeel C-E-G en onthoud de klank.
- Voeg D toeSpeel C-E-G-D. De grondtoon en terts blijven gelijk.
- Verplaats DSpeel hem vlak boven C en daarna hoger. Waar blijft ruimte voor een melodie?
- Haal E wegSpeel C-D-G. Dat is Csus2: een ander akkoord omdat de terts ontbreekt.