Wat is een akkoord?

Speel C, E en G tegelijk. Je hoort drie toonhoogtes, maar ook één harmonie: C majeur.

In eenvoudige tonale muziek is een drieklank de duidelijkste complete akkoordvorm. Hij heeft drie verschillende notennamen, die je als tertsen kunt stapelen. Met extra noten krijg je septiem-, none- en andere uitgebreide akkoorden.

Twee tonen samen heten vaak een tweeklank of een interval. Muzikanten spreken bij powerchords toch van akkoorden. Als eerste houvast zijn drie verschillende noten genoeg om een volledige majeur-, mineur-, verminderde of overmatige drieklank te herkennen.

Begin op C. Dat is de grondtoon: vanaf daar meet je.

Tel vier halve tonen omhoog en neem zowel witte als zwarte toetsen mee. Je komt op E. Tel vervolgens vanaf C zeven halve tonen naar G.

Speel C, E en G samen:

Gebruik dezelfde afstanden vanaf een andere grondtoon voor dezelfde akkoordsoort. Vier en zeven halve tonen boven D liggen Fis en A: D-Fis-A is D majeur.

Elke noot heeft een eigen taak. Speel ze één voor één in stap 3 van de les hierboven en hoor hoe het akkoord steeds duidelijker wordt.

De grondtoon hoeft niet onderaan te liggen: met E of G in de bas kunnen dezelfde noten nog steeds C majeur vormen. In grotere akkoorden krijgen extra noten ook een taak. De septiem in G7 helpt bijvoorbeeld de beweging naar C. Grondtoon, terts en kwint zijn het begin, niet het hele verhaal.

Bij intervalnamen tel je letternamen. Van C naar E zijn dat C, D en E: drie namen, dus een terts. C naar Es blijft ook een terts.

Het aantal halve tonen bepaalt welke soort terts: C-E is vier halve tonen en heet groot; C-Es is drie en heet klein.

Voor de kwint tel je C, D, E, F, G. Van C naar G zijn het zeven halve tonen. Wat is een interval? legt uit hoe je beide manieren van tellen combineert.

C majeur is C-E-G. Verlaag alleen E één halve toon naar Es en je krijgt C-Es-G: C mineur.

De grondtoon en kwint blijven gelijk. Speel de twee direct na elkaar om juist het effect van de terts te horen, zonder dat akkoordnaam of bas mee verandert.

Majeur wordt vaak helderder genoemd en mineur donkerder. Dat zijn herkenbare verschillen, geen vaste emotionele opdrachten. Tempo, register, ritme en de rest van de muziek bepalen mede hoe een mineurakkoord voelt.

Houd C als grondtoon en verander de twee afstanden:

Majeur en mineur delen de reine kwint; alleen de terts verschilt. Bij verminderd schuift de kwint één halve toon naar binnen, bij overmatig één naar buiten. Speel ze vanaf dezelfde C en volg de bewegende noot. Dat helpt meer dan vier bijvoeglijke naamwoorden onthouden.

Nee. C-E-G, E-G-C en G-C-E bevatten dezelfde drie toonhoogteklassen en kunnen alle drie C majeur zijn.

Met C onderaan speel je grondligging, met E de eerste omkering en met G de tweede. De bas verandert het gewicht en de verbinding met andere akkoorden, maar de akkoordsoort blijft C majeur.

Een noot in een ander octaaf herhalen maakt meestal geen nieuw akkoord: C-E-G-C bevat nog steeds alleen C, E en G. Dat heet verdubbelen.

Bij een blokakkoord klinken alle noten tegelijk. Bij een arpeggio hoor je ze na elkaar.

Speel C, E en G los. Als patroon en context ze bijeenhouden, kun je nog steeds C majeur horen. Het akkoord benoemt de harmonische notenverzameling; arpeggio beschrijft hoe die noten door de tijd worden gespeeld.

Daarom kunnen een gitaarpatroon, pianobegeleiding of baslijn een akkoord laten horen zonder alle noten tegelijk aan te slaan.

De eerste letter geeft de grondtoon:

Een losse letter betekent bij akkoordsymbolen meestal majeur. Een kleine m maakt de terts mineur.

C7 en Cmaj7 voegen verschillende septiemen toe; C5 is een powerchord zonder terts; Csus4 vervangt de terts door een kwart. Lees Akkoordsymbolen voordat je elk cijfer als zomaar een extra noot opvat.