De toonladder G majeur

Speel G-A-B-C-D-E-Fis-G. B-C en Fis-G zijn de halve stappen; de overige stappen zijn heel. Controleer de kleine afstanden door elk paar op aangrenzende pianotoetsen te spelen. Het is hetzelfde majeurpatroon als bij C majeur, maar dan vanaf G.

Begin eens op G en speel alleen witte toetsen. Vlak voor de laatste G kom je bij F, een hele stap eronder. Verhoog F tot Fis en de eindstap wordt een halve. Die zwarte toets heeft een duidelijke functie en is geen versiering die je kunt weglaten.

Eén kruis: Fis. In een partituur met die voortekening speel je een geschreven F normaal als Fis, tenzij bij een losse F een herstellingsteken staat. Andere chromatische tonen kunnen ook voorkomen in muziek met G als centrum.

In de kwintencirkel is G de eerste stap met de klok mee vanaf C. C majeur heeft geen kruisen, G majeur één. Zes van de zeven notennamen blijven gelijk: alleen F wordt Fis.

Neem om en om noten uit de toonladder voor drieklanken. G-B-D is G majeur; A-C-E is A mineur. De complete reeks is G, Am, Bm, C, D, Em en Fis verminderd.

Speel G-C-D-G. In D majeur zitten D-Fis-A, dus het enige kruis van de toonladder klinkt in het akkoord dat naar G leidt. Gebruik je D mineur, dan wordt F weer gewoon en verandert de terugkeer van kleur. Diatonische akkoorden laat zien hoe je de reeks in iedere majeurtoonladder opbouwt.

E natuurlijke mineur gebruikt E-Fis-G-A-B-C-D. De voortekening is gelijk, maar E klinkt als centrum. Speel G-B-D-G boven een lage G en daarna E-G-B-E boven een lage E. De notenverzameling blijft dezelfde, terwijl de rusttoon en het akkoord veranderen.

Speel G-A-B-C-D-E-Fis-G één keer. Stop daarna vlak voor de laatste G en benoem de noot direct eronder. Vind je die Fis opnieuw, dan kun je de hele toonladder later zelf opbouwen.