De toonladder C majeur

C, D, E, F, G, A en B zijn de zeven verschillende noten. De volgende C herhaalt de beginnoot, één octaaf hoger. Zoek op de piano de witte toets direct links van een groepje van twee zwarte toetsen en speel alle opeenvolgende witte toetsen tot de volgende C.

De afstanden zijn heel, heel, half, heel, heel, heel, half. Tussen E-F en B-C zit geen toets: dat zijn de halve stappen. De majeurtoonladder laat zien hoe dezelfde afstanden bij een andere beginnoot een andere majeurtoonladder opleveren.

Nee. De voortekening is leeg, omdat alle zeven tonen hun gewone letternaam hebben. Toch kan een muziekstuk in C majeur een zwarte toets gebruiken, bijvoorbeeld Fis als chromatische noot. De toonsoort verandert daardoor niet automatisch.

C majeur is een handig eerste voorbeeld omdat je de toetsen makkelijk vindt. Alleen witte toetsen spelen laat C nog niet vanzelf als thuis klinken. Begin en eindig een frase op C of speel er een C-akkoord onder; dan hoor je het centrum beter. Wat is een toonsoort? legt het verschil uit tussen een verzameling noten en een tonica.

Maak een akkoord van drie noten door steeds een toonladdernoot over te slaan. Vanaf C krijg je C-E-G: C majeur. Vanaf D krijg je D-F-A: D mineur.

De zeven drieklanken zijn C, Dm, Em, F, G, Am en Bdim. Al hun tonen komen uit de toonladder van C majeur. Speel C-F-G-C op de piano. De laatste C kan als thuiskomst voelen omdat de frase C als centrum heeft gevestigd. Diatonische akkoorden laat zien hoe ze binnen een toonsoort werken.

De natuurlijke toonladder van A mineur bevat ook A, B, C, D, E, F en G. De lijst is gelijk, maar A is het centrum. Speel C-E-G-C en daarna A-C-E-A. De eerste frase wijst naar C, de tweede naar A. Daarom heet A mineur de relatieve mineurtoonladder van C majeur. Op de pagina A mineur kun je het verschil horen.

Speel langzaam C-D-E-F-G-A-B-C. Pauzeer na E en na B en ga dan één toets verder: dat zijn de twee halve stappen. Speel daarna C-E-G tegelijk en benoem het akkoord.