De toonladder Fis majeur
Fis majeur loopt van Fis via Gis, Ais, B, Cis, Dis en Eis terug naar Fis. Er staan zes kruisen in de voortekening. Op de piano speel je Eis op de toets die F heet. De schrijfwijze Eis laat zien dat het de zevende trap is die naar Fis leidt.
- Noten: Fis-Gis-Ais-B-Cis-Dis-Eis
- Voortekening: zes kruisen
- Relatieve mineur: Dis mineur
Waarom heet die noot geen F?
Een majeurtoonladder van zeven noten gebruikt elke letternaam één keer vóór het octaaf. In Fis majeur volgen na Fis dus G, A, B, C, D en E. De toon een halve stap onder Fis schrijf je daarom als Eis. Met F zou je twee F-namen krijgen en verdwijnt zijn rol als zevende trap uit de notatie.
De halve stappen zijn Ais-B en Eis-Fis. Speel beide langzaam. De voortekening met zes kruisen verhoogt F, C, G, D, A en E. Ges majeur gebruikt op de piano dezelfde toetsen met andere notennamen; de muzikale context bepaalt welke schrijfwijze makkelijker leest.
Welke akkoorden horen erbij?
Bouw drieklanken met om-en-om-noten: Fis, Gis mineur, Ais mineur, B, Cis majeur, Dis mineur en Eis verminderd. Speel Fis-B-Cis-Fis. Het Cis-majeurakkoord bevat Cis-Eis-Gis. De Eis kan bij het laatste akkoord naar Fis stijgen.
Hier gebruiken we overal de Fis-schrijfwijze. Lees je een partituur in Ges majeur, blijf dan bij de mollen in plaats van halverwege alles in kruisen om te zetten. De kwintencirkel laat zien waar de twee schrijfwijzen samenkomen.
Speel de toonladder in beide richtingen
Speel Fis-Gis-Ais-B en daarna Cis-Dis-Eis-Fis. Ga weer omlaag en pauzeer op de toets die hier Eis heet voordat je Fis bereikt. De toets is makkelijk te vinden; de geschreven naam vraagt extra aandacht.