akousia

De pentatonische toonladder van A

Een pentatonische toonladder van A heeft vijf noten per octaaf, maar de naam vertelt nog niet wélke vijf. A majeurpentatoniek is A-B-Cis-E-Fis; A mineurpentatoniek is A-C-D-E-G. Het verschil tussen Cis en C laat de andere terts meteen horen.

  • Majeur: A-B-Cis-E-Fis
  • Mineur: A-C-D-E-G
  • Beide hebben vijf noten
Begin met A mineurpentatoniekminor-pentatonic
C4C5

Welke noten horen bij A pentatoniek?

Voor A majeurpentatoniek neem je trap 1, 2, 3, 5 en 6 van A majeur: A-B-Cis-E-Fis. D en Gis uit de toonladder met zeven noten vallen weg.

Voor A mineurpentatoniek neem je 1, ♭3, 4, 5 en ♭7: A-C-D-E-G. B en F uit A natuurlijke mineur vallen weg. Beide versies delen A en E, maar de overige tonen verschillen. Pentatoniek en bluestoonladders laat zien hoe de formules vanaf iedere grondtoon werken.

Welke versie kies je?

Luister naar het akkoord en de klank die je zoekt. A majeurpentatoniek bevat A-Cis-E, precies de tonen van A majeur. A mineurpentatoniek bevat A-C-E, het A-mineurakkoord. In een blues met A7 hoor je ook vaak A mineurpentatoniek. C schuurt dan tegen Cis uit het akkoord; hoe je die toon speelt is belangrijk.

Staat er alleen ‘A pentatoniek’ in een schema, kijk dan of de muziek majeur of mineur bedoelt. De grondtoon alleen beslist dat niet.

Waarom zijn het maar vijf noten?

De majeurversie laat trap 4 en 7 weg. De mineurversie laat trap 2 en ♭6 weg. Binnen beide overgebleven reeksen liggen geen halve stappen tussen opeenvolgende noten. Dat maakt ze makkelijk te doorlopen, maar betekent niet dat elke toon boven elk akkoord even goed past.

Maak een frase in plaats van een oefenrijtje

Speel A-C-D-E en daarna G-E-C-A. Pauzeer op de laatste A. Speel vervolgens A-B-Cis-E en daarna Fis-E-Cis-A in hetzelfde ritme. Zo hoor je het verschil in noten zonder dat de timing verandert. Voor extra spanning voegt A blues Es aan de mineurversie toe.

Elke pentatonische en bluestoonladder

Open pentatoniek en bluestoonladders