Contrapunt
Bij contrapunt klinken twee of meer melodielijnen tegelijk, elk met een eigen beweging. Een baslijn kan bijvoorbeeld op een zangmelodie antwoorden, in plaats van alleen de grondtonen van de akkoorden te spelen.
- twee lijnen tegelijk
- eigen beweging
- samen één harmonie
Wanneer zijn twee lijnen contrapunt?
Elke lijn moet afzonderlijk muzikaal zijn én samen met de andere goed klinken. Houdt een zanger vier tellen G aan terwijl de bas C-D-E-F loopt, dan kun je beide bewegingen volgen. Verschil in toonverloop, ritme of register geeft zelfstandigheid; tegelijk moeten de lijnen harmonisch bij elkaar passen.
Hoe schrijf je een eenvoudige tweede lijn?
Neem vier tellen met de melodie C-D-E-G. Geef de tweede lijn een andere richting: G-F-E-C, één noot per tel. Speel de lijnen eerst apart en daarna samen. Op tel drie komen ze allebei op E uit. Verander daar bijvoorbeeld de tweede E in G als je de eenklank wilt vermijden en een ander interval wilt horen. Pas steeds één ding aan en luister opnieuw.
Is contrapunt alleen iets voor fuga’s?
Nee. Een basriff onder zang, een gitaar die tussen zangzinnen antwoordt of een tegenmelodie in een refrein kan allemaal contrapunt zijn. Een fuga gebruikt strengere regels voor imitatie, maar de luistervraag blijft dezelfde: hoor je meer dan één doelgerichte lijn?
Wat is het verschil met blokakkoorden?
Bij een blokakkoord beginnen meerdere tonen tegelijk en volgen ze meestal hetzelfde ritme. Contrapuntische stemmen kunnen op verschillende momenten inzetten, rust nemen en van richting veranderen. Speel op elke tel C-E-G tegelijk. Laat daarna de bovenste G naar A gaan terwijl de bas C-B speelt. In de tweede versie hoor je lijnen die je kunt volgen.