De toonladder Gis mineur
Gis natuurlijke mineur loopt Gis-Ais-B-Cis-Dis-E-Fis-Gis. De voortekening heeft vijf kruisen. Fis-Gis, de laatste stap, is een hele toon.
- Noten: Gis-Ais-B-Cis-Dis-E-Fis
- Voortekening: vijf kruisen
- Relatieve majeur: B majeur
Wat is het stappenpatroon?
De halve stappen in Gis natuurlijke mineur zijn Ais-B en Dis-E. Het tonica-akkoord is Gis-B-Dis. Speel deze drie noten samen en vergelijk met Gis-Bis-Dis: in het majeurakkoord verandert alleen de terts.
B majeur gebruikt dezelfde zeven tonen, maar B als centrum. Het tonica-akkoord B-Dis-Fis geeft een andere rustbas. Speel beide akkoorden en laat hun grondtoon doorklinken voordat je beslist of dezelfde noten ‘majeur’ of ‘mineur’ voelen.
Welke akkoorden gebruiken alleen deze noten?
De zeven drieklanken zijn Gis mineur, Ais verminderd, B, Cis mineur, Dis mineur, E en Fis. Speel Gis mineur-E-Fis-Gis mineur. Probeer daarna Dis mineur-Gis mineur; het vijfde akkoord bevat Dis-Fis-Ais.
Met een verhoogde zevende verandert Dis mineur in Dis majeur. De verhoogde toon schrijf je als Fisis: op de piano klinkt die op de G-toets, direct onder Gis. Die dubbele kruisnaam lijkt vreemd, maar houdt F als zevende letter boven de tonica Gis. Harmonische mineur legt het doel van die verandering uit.
Controleer één gerichte verandering
Speel Fis-Gis en daarna de toetsen G-Gis. In Gis mineur heet het tweede paar Fisis-Gis. Hoor eerst dat de afstand kleiner is geworden en leer daarna de geschreven naam.