De toonladder D mineur
D natuurlijke mineur loopt D-E-F-G-A-Bes-C-D. Er is één mol: Bes. De noten zijn dezelfde als in F majeur, maar een frase die naar D terugkeert kan D als thuis laten klinken.
- Noten: D-E-F-G-A-Bes-C
- Voortekening: één mol
- Relatieve majeur: F majeur
Waar liggen de halve stappen?
Natuurlijke mineur heeft het patroon heel, half, heel, heel, half, heel, heel. In D mineur zijn E-F en A-Bes de halve stappen. Speel beide paren op de piano: de toetsen liggen naast elkaar.
F is de kleine terts boven D. Met D-F-A speel je D mineur. Verhoog alleen F tot Fis en hoor D majeur, de toonsoort met dezelfde grondtoon. Dat is een andere relatie dan de relatieve majeur F.
Waarom staat Bes in de voortekening?
Met B zou A-B een hele stap zijn, terwijl natuurlijke mineur daar een halve nodig heeft. Bes houdt het patroon intact. F majeur gebruikt eveneens Bes en verder geen kruisen of mollen. De twee toonsoorten delen dus voortekening en noten. Vergelijk op de pagina F majeur hoe diezelfde tonen vanuit F klinken.
Welke akkoorden komen uit D natuurlijke mineur?
Neem om en om noten voor Dm, E verminderd, F, Gm, Am, Bes en C. Am is bijvoorbeeld A-C-E: met alleen natuurlijke-mineurnoten is het vijfde akkoord mineur.
Verander in dat akkoord C in Cis. A-Cis-E is majeur. Speel Am-Dm en daarna A-Dm. Cis ligt vlak onder D en geeft de tweede aankomst meer richting. In muziek in mineur komen C en Cis beide voor; harmonische mineur verklaart de verhoogde zevende.
Probeer twee afsluitingen
Speel D-F-A-C-D en daarna D-F-A-Cis-D. Laat de eerste drie noten en het ritme gelijk. Je vergelijkt één toon, geen vaag mineurgevoel. Hoor je het verschil moeilijk, herhaal dan alleen C-D en Cis-D boven een lage D.