Pianissimo
Pianissimo betekent heel zacht spelen en wordt geschreven als pp. Het geeft een sterkte binnen dit muziekstuk aan, geen vast aantal decibels.
- teken: pp
- heel zacht spelen
- relatief niveau
Hoe lees je pp in bladmuziek?
Zoek pp onder of vlak bij de notenbalk op de plek waar het nieuwe niveau begint. Speel de volgende noten op die sterkte tot een andere aanwijzing haar verandert. Het teken verandert de toonhoogte, de geschreven duur en het basistempo niet. Twee p’s betekenen niet precies de helft van het volume van één p. Je speelt zachter binnen het bereik van het instrument en de muziek.
Hoe verschilt het van p?
Een beweging van pp naar p kan klein blijven; p betekent hier nog steeds zacht, niet plotseling hard. De gebruikelijke volgorde van zacht naar hard is pp, p, mp, mf, f, ff. Die stappen zijn geen gelijke decibelafstanden. Speel een korte frase eerst op pp en daarna op p; luister naar het verschil binnen de frase.
Welke fout kun je vermijden?
Laat de tel niet meebewegen met het volume. Tel vier gelijke tellen terwijl je de frase twee keer speelt. Verander ook de articulatie niet ongemerkt: zachte noten kunnen kort of verbonden zijn. Dynamiek, articulatie en termen helpt je die aanwijzingen uit elkaar te houden.
Lees twee niveaus achter elkaar
Schrijf vier noten met pp en vier met p. Speel alle acht zonder pauze. Vraag iemand vanaf welke noot de sterkte veranderde. Is dat niet te horen, maak het verschil groter zonder de klank te forceren.