Centrale C
De centrale C is de toets C4 ongeveer midden op een piano. In bladmuziek staat hij op een korte hulplijn onder de vioolsleutel of boven de bassleutel. Die twee plekken geven dezelfde toon aan.
- C4
- eerste hulplijn onder de vioolsleutel
- eerste hulplijn boven de bassleutel
Waar ligt C4 op een klavier?
Zoek een groep van twee zwarte toetsen. De witte toets direct links daarvan is een C. Herhaal dat richting het midden van een volledige piano: die C heet C4. Op een kleiner keyboard is ‘midden’ minder betrouwbaar; kijk dan naar C4 of de octaaflabels van je instrument.
C4 is een handig herkenningspunt, maar niet de belangrijkste noot van iedere melodie. Ken je hem eenmaal, lees dan verder via nootnamen en stappen op de notenbalk.
Waar staat C4 bij viool- en bassleutel?
Bij de vioolsleutel staat C4 vlak onder de vijf lijnen, op de eerste hulplijn. Bij de bassleutel staat dezelfde toon vlak boven de vijf lijnen, eveneens op de eerste hulplijn. Een hulplijn is een kort lijntje door één nootkop.
In een dubbele notenbalk ligt C4 tussen de bovenste en onderste balk. Eronder ligt B3, erboven D4. Notenbalk en sleutels laat zien hoe een sleutel de andere lijnen en tussenruimtes benoemt.
Hoe klinkt de centrale C?
Bij de gebruikelijke stemming A4 = 440 Hz en gelijkzwevende stemming heeft C4 een frequentie van ongeveer 261,6 Hz. Dat getal geeft de toonhoogte aan, niet het volume of de klankkleur. Een piano, fluit en stem kunnen allemaal C4 laten horen en toch anders klinken.
Speel C4 en daarna C5. De tweede toon ligt een octaaf hoger, ook al hebben beide de letter C. Het octaafnummer houdt ze bij het lezen uit elkaar.
Lees vanaf C4 verder
Wijs C4 aan en benoem de naburige plekken op de notenbalk: B3 eronder en D4 erboven. Ga dan stap voor stap verder naar A3 en E4. Controleer je antwoord pas daarna op het klavier. Zo leer je eerst de richting en afstand zien, en vervolgens horen.