Opmaat (anacrouse)

De eerste genoteerde maat bevat soms alleen de laatste tel, of een deel daarvan, van een denkbeeldige volledige maat. In 4/4 beslaat een opmaat van één kwartnoot één kwart van de normale maatduur. De eerste complete maat begint op de daaropvolgende sterke tel.

Tel de ontbrekende tellen in gedachten voordat je begint. Bij een opmaat van één kwart in 4/4 denk je ‘1 2 3’ en speel je op 4. De volgende noot kan op de sterke 1 vallen. Bestaat de opmaat uit twee achtsten, dan begin je op ‘4 en’. De muzikale beweging start dus al vóór de eerste volledige maat.

Vaak vult een verkorte laatste maat de opmaat aan, zodat de twee stukjes samen één volledige maat vormen. Dat zie je vooral als de frase herhaald wordt. Controleer de partituur: een stuk kan ook met een volledige maat eindigen of de herhaling anders noteren.

Nee. Een opmaat beschrijft waar een frase begint ten opzichte van de eerste volledige maat. Bij een syncope verschuift de nadruk naar een ritmisch zwakkere plek. Een opmaat kan gesyncopeerd zijn, maar ook simpelweg op de tel vóór 1 beginnen.