Sampling
Bij sampling gebruik je opgenomen geluid als bouwstof voor nieuwe muziek. Je kunt een opgenomen piano op je toetsen spelen, van een tik een percussieklank maken of een frase in stukken knippen en anders neerzetten. De opname levert het geluid; jouw bewerkingen bepalen de rol ervan in het nieuwe stuk.
- begin met opgenomen audio
- verander ritme en toonhoogte
- noteer de herkomst
Waar kom je dit tegen?
- Beats maken
- Sample-instrumenten
- Klankontwerp
Wat verschilt tussen een sample-instrument en een loop?
- Sample-instrument
Opnamen worden aan toetsen of pads gekoppeld zodat je zelf nieuwe frases kunt spelen. Een pianobibliotheek kan opnamen over het hele bereik en met verschillende aanslagsterktes bevatten.
- Loop of opgenomen frase
Hier zitten ritme, articulatie en soms meerdere instrumenten al in de opname. Je kunt de frase herhalen, de timing bewerken of in kleinere stukken knippen.
- One-shot
Eén losse gebeurtenis, zoals een clap of tik, speel je af wanneer je hem nodig hebt. De afspeelmodus bepaalt of hij vanzelf uitklinkt of de lengte van een aangehouden noot volgt.
Wat betekent een sample choppen?
Choppen is een opname in stukken verdelen die je los kunt starten. Neem vier tikken op met verschillende klanken of sterktes. Knip ze uit, noem ze A, B, C en D en speel daarna A-C-B-D.
Bewaar de originele opname. Knip zorgvuldig rond de aanslagen en luister of je klikjes of een stukje van de volgende klank meeneemt. Korte fades kunnen een abrupte knip verzachten, maar een te lange fade haalt de aanslag weg die je juist wilde houden.
Wat verschilt tussen repitchen en time-stretching?
| Bewerking | Wat verandert? | Eenvoudig voorbeeld |
|---|---|---|
| Afspeelsnelheid | duur en toonhoogte veranderen samen | twee keer zo snel: halve duur en een octaaf hoger |
| Time-stretching | duur verandert, toonhoogte blijft ongeveer gelijk | een loop in een sneller project laten passen |
| Pitch-shifting | toonhoogte verandert, duur blijft ongeveer gelijk | een frase hoger zetten zonder hem in te korten |
| Knippen en opnieuw rangschikken | volgorde en timing van stukjes veranderen | A-B-C-D wordt A-C-B-D |
De afzonderlijke bewerkingen vragen signaalverwerking. Het resultaat hangt af van opname en algoritme. Vergelijk na een grote verandering zowel de aanslagen als de aangehouden klank.
Hoe laat je een loop vloeiend rondgaan?
Zet begin en einde rond de frase die je wilt herhalen. Luister verschillende keren over de overgang heen, ook naar de staart van de laatste noot.
Een klik kan door een plotselinge sprong in de golfvorm komen; een gat kan betekenen dat het eindpunt te laat staat. Een korte crossfade helpt soms bij een aangehouden klank. Een ritmische loop vraagt juist een precieze knip om de timing van de aanslag te houden. Beoordeel zowel de vloeiendheid als het ritme.
Waarom klinkt een verschoven stem als een ander personage?
Verander je de afspeelsnelheid, dan verschuift het hele spectrum mee. Ook de resonanties die klinkers hun kleur geven verplaatsen. Sommige pitch-shifters kunnen die formanten apart behouden of aanpassen.
Luister eerst naar de bewerkte stem in het lied. Een duidelijk ander karakter kan juist de bedoeling zijn. Wil je een natuurlijke correctie, vergelijk dan kleine veranderingen en geschikte bewerkingsmodi. Eén instelling werkt niet voor iedere frase.
Maak een instrument van je eigen opname
- Neem iets opmaak zelf enkele tikken, klappen of andere klanken. Laat stilte ertussen voor het knippen.
- Kies en snijd bijneem één slag, bewaar zijn aanslag en verwijder onnodige stilte. Gebruik alleen een korte fade als de grens klikt.
- Koppel de sample en speellaad hem in je sampler en maak een ritme van vier maten. Vergelijk, als het kan, kort en aangehouden afspelen.
- Maak een variatiekopieer het geluid en verander de toonhoogte van de kopie. Wissel beide af en hoor wat de veranderde duur met de groove doet.
Wat controleer je vóór uitgave met samples?
Noteer van iedere sample de herkomst en de voorwaarden voor jouw gebruik. Een bibliotheeklicentie kan gebruik in een afgemonteerd lied toestaan, maar het los verspreiden van de sample verbieden.
Regels verschillen per land en per materiaal. In de Verenigde Staten kunnen de opname en het onderliggende muziekwerk afzonderlijke rechten hebben. Er bestaat geen universeel ‘veilig aantal seconden’ dat je zonder toestemming mag samplen. Ben je over een echte uitgave onzeker, vraag dan advies voor dat specifieke materiaal en land.
Hoe houd je je project later bruikbaar?
Bewaar de originele bron, bewerkte versies en projectinstellingen. Geef bestanden namen waaruit taak en herkomst blijken en bewaar de bijbehorende licentie.
Verzamel de audiobestanden wanneer je het project verplaatst. Een samplerpreset die naar een verdwenen opname verwijst, kan het geluid niet zelfstandig terugmaken.