MIDI en sequencen
MIDI bevat instructies voor een uitvoering: bijvoorbeeld welke noot begint en wanneer die stopt. Een instrument zet die instructies om in geluid. Met een sequencer leg je ze vast en zet je ze in de tijd, zodat je de uitvoering kunt aanpassen zonder telkens opnieuw op te nemen.
- instructies zijn geen geluid
- noten hebben tijdstip en duur
- het instrument interpreteert velocity
Waar kom je dit tegen?
- DAW’s
- Synthesizers
- Drums programmeren
Wat verander je als je een MIDI-noot bewerkt?
In een pianorol bepaalt de verticale plek meestal de toonhoogte en de horizontale plek het beginmoment. De lengte van het blok geeft de tijd tussen het begin- en eindbericht aan.
Teken C, E en G als drie losse noten op een instrumenttrack. Verander alleen E in Es. Je speelt nu de tonen van C mineur in plaats van C majeur, maar met hetzelfde geluid. Zet E terug en wissel daarna het instrumentgeluid. Zo hoor je het verschil tussen de noten en de klankbron bewerken.
Wat bewerk je het eerst?
| Wat hoor je? | Controleer eerst | Kleine vergelijking |
|---|---|---|
| Verkeerde melodie | toonhoogtes | verplaats één noot en speel opnieuw af |
| Ongelijk ritme | beginmomenten | corrigeer die ene late inzet |
| Noten overlappen onhandig | nooteinden en uitklinktijd van het instrument | kort één noot in vóór je het geluid verandert |
| Elke aanslag voelt even sterk | velocity en accenten | benadruk de bedoelde hoofdslag |
| Ritme klopt, maar de klank niet | instrument of preset | houd de noten en vergelijk een ander geluid |
Zo hoef je minder te gokken. Heeft de frase een verkeerd ritme, dan leidt een andere preset alleen af van het echte probleem.
Waarom is velocity niet hetzelfde als volume?
Velocity is een waarde die met het begin van een noot wordt meegestuurd. Het instrument bepaalt hoe daarop wordt gereageerd: luider geluid, helderdere klank, een andere sample of meerdere veranderingen tegelijk. De trackfader regelt het niveau van de audio die daaruit komt.
Bij gewone MIDI 1.0-nootaanzetten lopen velocitywaarden van 1 tot 127; waarde 0 heeft de betekenis van een nooteinde. MIDI 2.0 kan met een hogere resolutie werken. Het bekende bereik geldt dus niet voor ieder MIDI-systeem. DAW-basis laat ook het verschil tussen MIDI- en audiotracks zien.
Waarom verandert een kortere MIDI-noot soms niets aan het geluid?
Sommige drumsamplers spelen na de aanslag de hele sample af. Een korter MIDI-blok maakt die slag dan niet korter. Een aangehouden synthgeluid reageert vaker wel op het nooteinde, gevolgd door zijn ingestelde uitklank.
Verschilt de lengte van het zichtbare blok van wat je hoort, bekijk dan de afspeelmodus of de volumecurve van het instrument. Controleer bij toetsen ook of sustainpedaalgegevens noten laten doorklinken.
Wat doet kwantiseren?
Kwantiseren verschuift gespeelde noten richting een gekozen raster. Speelde je rechte achtsten net ongelijk, dan kan een achtstenraster ze dichter bij elkaar brengen. Met het verkeerde raster verander je juist het bedoelde ritme, bijvoorbeeld als een triool naar rechte onderverdelingen wordt getrokken.
Bewaar de oorspronkelijke frase en vergelijk vóór je de wijziging vastlegt. Heeft je programma een sterkte-instelling, test dan een gedeeltelijke én een volledige correctie. Strakke timing is niet vanzelf levenloos; kies wat de groove helpt.
Hoe maak je een sequens expressief?
- Geef accenten richting
Kies welke aanslagen het ritme dragen en pas hun velocity aan. Luister via het echte instrument: dezelfde waarde geeft niet bij elke klank hetzelfde effect.
- Varieer de nootlengte
Vergelijk een verbonden lijn met kortere noten en stiltes. Houd de toonhoogtes gelijk zodat je hoort wat de articulatie doet.
- Varieer met een doel
Verander bijvoorbeeld de laatste maat vóór een nieuw deel. Zo geef je richting zonder elke noot willekeurig te bewerken.
Wat als je MIDI-track stil blijft?
Controleer eerst of de DAW MIDI ontvangt en daarna of de track die gegevens naar het bedoelde instrument stuurt. Nootgegevens alleen leveren geen audio op.
Maakt het schermtoetsenbord van het instrument wel geluid, maar je controller niet, kijk dan naar ingang, kanaal en monitoring. Geeft geen van beide geluid, volg dan de audio-uitgang van het instrument via de track naar de hoofduitgang. DAW-basis heeft een controlelijst voor de signaalweg.
Probeer één frase in drie versies
Maak een frase van vier maten en bewaar een kopie. Verander in de eerste versie alleen het ritme. Herstel daarna het ritme en verander in de tweede alleen het instrument. Laat voor de derde noten en geluid staan en pas de accenten aan.
Luister welke versie het probleem oplost dat je werkelijk hoorde. Zo weet je of je de noten, de klank of de expressie moet bewerken.
Verder ontdekken
Alles over productie en arrangeren
- Synthese
- Klankontwerp
- Sampling
- Drums programmeren
- MIDI en sequencen