Triller
Een triller wisselt snel tussen een hoofdnoot en een naburige hulpnoot. In de partituur staat tr, een golvende lijn of allebei. De hoofdnoot vertelt waar de versiering hoort; de voortekens helpen de buurtoon bepalen.
- hoofdnoot
- naburige bovennoot
- herhaald wisselen
Welke tonen wissel je af?
Bij een gangbare moderne lezing wissel je de genoteerde noot af met de stap erboven. Is C de hoofdnoot, dan kan de bovennoot D of Des zijn, afhankelijk van de toonsoort en voortekens. Het teken geeft de beweging aan; de noten eromheen bepalen de precieze toonhoogtes.
Waar eindigt de triller?
Een golvende lijn laat, als die erbij staat, zien hoelang de triller duurt. Soms is een slotfiguur apart genoteerd. In historische stijlen verschilt of je op de hoofdnoot of bovennoot begint en hoe je eindigt. Houd bij een eerste lezing vooral de genoteerde tel in het oog en kies de buurtoon die uit de partituur volgt.
Triller of mordent?
Een mordent is meestal een korte beweging hoofdnoot-buurtoon-hoofdnoot. Een triller herhaalt de afwisseling langer binnen de duur van de hoofdnoot. Speel C-D-C en daarna C-D-C-D-C-D-C binnen dezelfde tel om het verschil te horen.
Begin langzaam
Tik de puls met één hand en wissel met de andere twee tonen af. Gaat het wisselen zo snel dat de puls verdwijnt, vertraag dan de triller. Een goede versiering blijft onderdeel van de frase.