Leidmotief

Een motief is een kort idee dat je herkent en kunt ontwikkelen. In een verhaal krijgt het een extra taak als het herhaaldelijk bij dezelfde persoon, plek of gedachte klinkt. Eén keer is daarvoor niet genoeg: de betekenis ontstaat door context en terugkeer.

Ja. Het toonverloop, ritme, intervalpatroon of de klankkleur kan herkenbaar blijven terwijl iets anders verandert. Een vlot motief van drie noten kan langzaam terugkomen boven nieuwe akkoorden als de situatie van een personage verandert. Zoek eerst wat gelijk bleef en luister dan wat de verandering vertelt.

Wagners muziektheater is belangrijk voor de geschiedenis van de term. Terugkerende thema’s met een verhaalbetekenis hoor je ook in later theater, films en games. Noem niet elke herhaalde hook een leidmotief: er moet een betekenisvolle band met het verhaal zijn.

Een ostinato herhaalt aanhoudend als onderdeel van de klank. Een leidmotief kan lang verdwijnen en op een belangrijk moment terugkomen. Het kan daarbij sterk veranderen, zolang de associatie herkenbaar blijft.